Giới lãnh đạo học thức thấp, từ các nhân vật nổi tiếng của Hollywood cho tới các lãnh đạo tập đoàn Mỹ, đã cùng tham gia trào lưu gắn hashtag “slacktivists” (người lười biếng) để hưởng ứng “Ngày Quốc tế Phụ nữ” – một “top trend” trên Twitter vào hôm 08/03. Ngay cả Tòa Bạch Ốc cũng phát ra thông điệp chúc mừng. Tuy nhiên, cũng có một số ít người đề cập đến quá khứ ô nhục của “Ngày Quốc tế Phụ nữ”, mà nếu hiểu tường tận về lịch sử ngày này thì sẽ chẳng mấy ai ăn mừng.

Đảng Xã hội Chủ nghĩa Hoa Kỳ đã tổ chức cuộc biểu tình của Phụ nữ lần đầu tiên ở New York vào ngày 28/02/1909, với lời kêu gọi của lãnh đạo Đảng Theresa Serber Malkiel. Hội nghị Phụ nữ Quốc tế XHCN nới rộng quy định vào tháng 8 năm đó để tham gia vào cuộc họp chung của phong trào Quốc tế II. Luise Zietz, một nhà XHCN người Đức, cùng với hai người cộng sản Clara Zetkin và Kate Duncker, đã quyết định thiết lập sự kiện này như là một “Ngày phụ nữ” thường niên, đồng thời chuyển ngày tổ chức sang tháng 3, bắt đầu từ năm tiếp theo.

Vào năm 1917, những người cộng sản Nga tham gia lễ hội, chính thức biến “Ngày Quốc tế Phụ nữ” từ một phong trào thiên tả thành một sự kiện kích động khởi đầu cho sự tàn phá kinh hoàng của thế kỷ 20. Vào ngày 08/03, các nữ công nhân dệt may đã phát động một cuộc biểu tình đòi “bánh mì và hòa bình” ở thủ đô Petrograd (Nga). Tuy nhiên, không phải “bánh mì” mà cũng chẳng phải “hòa bình”, những người phụ nữ bị kích động không đòi hỏi gì ngoài việc lật đổ chế độ quân chủ lập hiến Nga, khởi động cuộc Cách mạng Nga.

Sức ảnh hưởng lớn lao của cuộc biểu tình đã làm ngạc nhiên ngay cả những người cộng sản tham vọng nhất. Nhà lãnh đạo Bolshevik, Leon Trotsky đã viết về sự kiện này như sau: ”8 Tháng 3, theo lịch Gregorian, là Ngày Quốc tế Phụ nữ, các cuộc tụ họp và hành động đã được dự kiến trước. Nhưng chúng tôi không tưởng tượng được rằng “Ngày phụ nữ” này sẽ khởi nguồn cho một cuộc cách mạng. Các hành động cách mạng được liệt kê sẵn nhưng chưa ấn định ngày cụ thể. Nhưng vào buổi sáng, bất chấp những mệnh lệnh trái ngược, những công nhân dệt may đã bỏ nhà máy của họ và cử đại diện đi kêu gọi ủng hộ cuộc đình công, dẫn đến nhiều cuộc đình công hàng loạt, tất cả đều đổ ra đường phố. Sa hoàng Nicholas thoái vị chỉ trong vòng một tuần.”

Một Vladimir Lenin với lòng “biết ơn” – nếu thực sự có khái niệm “biết ơn” tồn tại trong thế giới cộng sản – đã tuyên bố Ngày quốc tế phụ nữ là một ngày nghỉ lễ chính thức cấp quốc gia sau thành công của Cách mạng tháng Mười. Những người cộng sản Trung Quốc đã tổ chức Ngày Quốc tế Phụ nữ vào năm 1922 và chính thức công nhận nó là ngày lễ quốc gia sau chiến thắng của họ trong cuộc nội chiến Trung Quốc vào năm 1949. Những buổi lễ kỷ niệm vẫn còn hạn chế và giới hạn ở một số nước theo chế độ độc tài cộng sản cho tới khi Liên Hợp Quốc thông qua ngày quốc tế phụ nữ vào năm 1975.

Liên Xô tiếp tục kỷ niệm ngày lễ khởi đầu cho sự hình thành đế quốc của mình suốt bảy thập niên kinh hoàng dưới chế độ cộng sản trị, với những cuộc thanh trừng đẫm máu dưới thời Stalin, giết chết và trục xuất 50 triệungười Nga; rồi hiệp ước của ông ta với Hitler đã khởi xướng Thế chiến II; rồi sự hiếu chiến của Nikita Khrushchev gần như đã đốt cháy thế giới trong thảm họa vũ trang hạt nhân; rồi Kremlin đã nô lệ 1/6 quả địa cầu phía sau một tấm màn sắt.

Có một sự tương đồng lịch sử thú vị, giống như việc người phụ nữ đầu tiên bị giáng xuống thế gian từ Vườn Địa đang Eden, Ngày Quốc tế Phụ nữ đã vô tình đẩy nhân loại vào sự kinh hoàng chưa từng có trong thế kỷ 20. Nhưng vẫn còn nhiều người còn ngộ nhận và ăn mừng sự kiện này, một cách vô tình hay hữu ý!

Michael J. Knowles