Thời gian vừa qua có một sự kiện đang gây tranh cãi rất nhiều trong cộng đồng chính là việc Grab đã tăng giá cước dịch vụ GrabCar, tăng khấu trừ của tài xế trên mỗi chuyến xe mà dịch vụ này cung cấp. Điều này là do nghị định 126 bắt đầu có hiệu lực vào ngày 5/12, nghị định này coi Grab là một công ty vận tải chứ không còn là một công ty công nghệ đơn thuần nữa và sẽ đánh thuế VAT 10% đối với Grab. Nói một cách dễ hiểu thì do thuế tăng nên tài xế sẽ kiếm được ít tiền hơn, còn người xài dịch vụ sẽ phải trả nhiều tiền hơn. Vậy số tiền nhiều hơn này sẽ đi đâu? Một phần nhỏ là vào túi của Grab, còn toàn bộ phần còn lại sẽ vào túi của chính phủ. Tổng kết, sau khi tăng thuế thì thành phần được hưởng lợi là big companies và chính phủ, thành phần bị thiệt hại là tầng lớp trung lưu… Nghe quen chứ hả?

Việc tôi nêu vấn đề này ở đây không nhằm mục đích phân tích ai đúng – ai sai trong chuyện này mà tôi muốn nói về một vấn đề lớn hơn đó là luận điệu luôn được các chính trị gia cánh tả nói mỗi khi có vấn đề liên quan tới thuế: Việc giảm thuế chỉ có lợi cho người giàu vì vậy chúng ta phải đánh thuế để tái phân phối của cải trong xã hội.

Câu trên là châm ngôn kinh tế từ xa xưa của cánh tả và dạo gần đây, nó được nâng cấp lên thành một luận điệu nghe có vẻ vững chắc hơn, công bằng, bác ái hơn nữa là: Việc giảm thuế chỉ có lợi cho người giàu vì vậy chúng ta phải đánh thuế người giàu mạnh hơn để tái phân phối của cải trong xã hội.

Luận điệu này chỉ xảy ra trong cổ tích, trên môi của những kẻ dối trá và trong đầu của những kẻ ngây thơ.

Trên thực tế, thuế tăng hay giảm thì chỉ thành phần trung lưu bị đánh mạnh nhất, còn 2 thành phần hầu như ít hoặc thậm chí không bị ảnh hưởng là thành phần chưa phải đóng thuế (như tụi sinh viên) hoặc những đứa dưới đáy xã hội – những đứa này không đóng thuế và những thành phần trên đỉnh xã hội – những đứa này sẽ có cách lách thuế như Apple, Facebook, Coca Cola,… Tụi tập đoàn đa quốc gia này nó chuyên môn khai thác tối đa chính sách thuế bằng cách để dòng tiền lưu thông ở nước ngoài chứ không đưa về Hoa Kỳ nhằm né thuế. Còn nếu không lách được bằng chính sách thuế của quốc gia sở tại thì chúng sẽ dùng một cách khác (mặc dù cách này có tác dụng phụ) là đẩy phần thiệt hại về phía khách hàng và nhân viên. Cuối cùng, lãnh đủ sẽ là tầng lớp trung lưu.

Ví dụ: (Bài báo này rất hay, các anh/chị nên đọc hết để biết tụi nó né thuế và cuộc đấu tranh kinh tế giữa tả và hữu thế nào)

Tại sao thằng Apple cũng như nhiều thằng tập đoàn đa quốc gia khác dưới thời Trump lại phải mang tiền về? Vì Trump xài cây gậy và củ cà rốt. Một mặt chính phủ Trump thông qua đạo luật cải tố thuế mạnh mẽ nhất kể từ năm 1986 (năm này chính là năm Hoa Kỳ đang được dẫn dắt bởi Reagan và đang hoạt động theo học thuyết kinh tế của cánh hữu. Trong nhiệm kì của mình, Reagan đề ra một loạt các chính sách kinh tế vô cùng hiệu quả mang tên – Học thuyết Reaganomics – trọng tâm của học thuyết này chính là việc giảm thuế – khi có dịp tôi sẽ viết tiếp về chủ đề này). Mặt khác, chính phủ Trump gây sức ép buộc tụi này mang tiền về Hoa Kỳ để phát triển quốc gia.

Quay lại vấn đề, từ cái myth “Việc giảm thuế chỉ có lợi cho người giàu vì vậy chúng ta phải đánh thuế để tái phân phối của cải trong xã hội.” nó dẫn tới một cái myth khác chính là “Đảng Cộng Hòa là đảng của những thằng giàu” nhưng việc này cũng sai tiếp vì những thành phần đang hưởng lợi nhất từ chính sách của cánh tả lại là 1% tụi giàu nhất Hoa Kỳ, những tụi Tập đoàn đa quốc gia, những tụi đầu sỏ cánh tả…

Nếu đánh thuế người giàu không được mà giảm thuế cho người giàu cũng không xong thì cuối cùng phải làm sao đây? Rất may vì chúng ta không phải trả lời câu hỏi này vì câu trả lời đã được các nhà kinh tế học cổ điển cũng như phe cánh hữu trả lời từ rất lâu rồi, đó là giảm thuế cho tất cả thành phần trong xã hội, không phân biệt giàu nghèo. Kẻ giàu thì sẽ có thêm tiền để mở rộng sản xuất, người nghèo sẽ có thêm tiền để lo toan và phát triển cuộc sống.

Như đã nói ở trên, TT Donald Trump đã thông qua đạo luật cải tố thuế mạnh mẽ nhất kể từ năm 1986, giảm thuế cho mọi thành phần trong xã hội ngay từ khi ông cầm quyền từ năm 2017. Lúc đó, báo chí cánh tả thi nhau chửi bới, miệt thị ông và cho rằng nền kinh tế Hoa Kỳ dưới thời Trump sẽ sụp đổ. Báo ở Việt Nam cũng không tiếc lời chửi ông, ví dụ bài báo này:

Vậy kết quả ra sao? Ba năm sau, Hoa Kỳ có một nền kinh tế rực rỡ bậc nhất, các chỉ số tài chính liên tục lập kỉ lục. Đập tan mọi luận điệu của những kẻ tự xưng là nhà kinh tế.

Như vậy, có phải phe bị thiệt hại duy nhất trong chuyện giảm thuế này chính phủ vì chính phủ sẽ ít thu được thuế hơn? Hay ở chỗ là không hề, mà còn ngược lại, khi giảm thuế thì chính phủ lại thu được nhiều thuế hơn – và điều này đã được minh chứng rất rõ dưới thời Reagan và trong những bài viết tiếp theo, tôi sẽ nói kĩ hơn về chủ đề này.

Tóm lại, hễ khi nào đọc những gì liên quan tới chính sách thuế thì tôi luôn nhớ kĩ 2 điều:

1) Không bao giờ đánh thuế được người giàu, nếu họa may được thì họ cũng chỉ đứt tay thôi, chúng ta sẽ là người “đổ ruột”. (Ví dụ đòi đánh thuế Apple để rút ngắn khoảng cách giàu nghèo? Đánh thuế xong thì khoảng cách không những không được rút ngắn mà còn lại phải tự hỏi tại sao kiếm việc hoài không ra).

2) Khi thấy chính trị gia nào đó đòi tăng thuế để đem lại bình đẳng cho bạn thì tất cả những gì bạn phải làm là chọi vào mặt chúng một trái trứng thúi.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here